Cultuur: Heidendom als vehikel extreemrechts

Posted on 26 oktober 2012

‘Lange en donkere oorlogshymnen waarin bittere melancholie samenvloeit met vlammende haat tegen de postmoderne wereld’, aldus een omschrijving op een extreemrechtse site. Hier wordt de cd ‘Eens weer prevaleert het heidens hart’ van de Nederlandse heidense Metalband Mordaehoth aangeprezen. Op de cd ‘Kauja pie Saules’, van de Letlandse Metal-band Skyforger, prijkt een hakenkruis. “No nazi/fascist stuff here! Pure pagan art & symbols only” valt op de apart aangebrachte sticker te lezen. Scheidslijnen tussen rechtsextremisme en heidense (Metal-) bands vervagen soms of verdwijnen zelfs. Sommige bands of organisaties gebruiken het heidendom als middel om reactionaire en extreemrechtse ideeën te verspreiden.

Met teksten over trots, heldendom, roem, dapperheid, bloed, eer en mannelijkheid raken sommige heidense Metalbands aan thema’s die perfect passen binnen het neonazistische of extreemrechtse gedachtegoed. Ook het propageren van de volkseigen religie, het heidendom, dat via het bloed van de voorvaderen wordt doorgegeven, verwijst enigszins naar de ‘bloedreligie’ van de nazi’s. “The days when ancient blood will awake in the hearts of white men and women. (…) ….we will join proud heroes, who with might and man gave their lives away and belong to the past fighting, for honour and pride of our race”. Zoals blijkt uit deze tekst van Graveland is de scheidslijn tussen heidendom en neonazisme verdwenen.

Doorgeven

Maar soms is het minder duidelijk zoals blijkt uit het voorbeeld van Mordaehoth. In diverse interviews maakt het enige bandlid Remco Mettrop, alias Sigwyrd, duidelijk dat Mordaehoth zich niet met politiek bemoeit. Met ‘politiek’ bedoelt hij waarschijnlijk partijpolitiek, maar vergeten wordt dat politiek ook betrekking kan hebben op visies die meestal boven partijpolitiek uitstijgen. Mettrop is bijvoorbeeld niet vies van argumenten die gelieerd zijn aan de ‘bloedreligie’. In zijn teksten laat hij zich leiden door de eeuwenoude culturele evolutie met waarden en tradities zoals die eens waren en eigenlijk, in zijn visie, nog steeds zijn. De muzikant ziet in de multiculturele samenleving vooral het probleem dat tradities niet overdraagbaar zijn en dat een Afrikaan bijvoorbeeld wel een Nederlands paspoort kan krijgen, maar in feite geen Nederlander is. “We worden aangetrokken tot mensen met dezelfde achtergrond, waarin we ons zelf herkennen. Een Afrikaan die in Nederland asiel aanvraagt krijgt een Nederlands paspoort en is daarmee Nederlander. Waanzinnig! Hoe kunnen zij hun eeuwenoude culturele evolutie opzij zetten en zich aanpassen aan onze waarden? Zo werkt dat niet!”. Blijkbaar kunnen cultuur, normen en waarden alleen maar doorgegeven worden via het bloed van de eigen groep.

Kruis

Volgens de Letlandse Metalband Skyforger hebben christenen de nationale cultuur van Letland vernietigd. Het Joods-christelijke systeem

Optreden van Skyforger in de Goudvishal in Arnhem in 2006

wordt gezien als een vreemde indringer die de heidenen hebben gekerstend. Als ode aan het Letlandse heidendom kiest de band een bandnaam die verwijst naar de mythologie. Skyforger is een van de verschijningen van de donder- en oorlogsgod ‘Perkons’ (te vergelijken met de Scandinavische god Thor). In Letland is het teken van Perkons de welbekende swastika, of zoals de heidense Metalband het zelf omschrijft: het kruis van vuur. In een interview op een Amerikaanse fascistische website legt de band hun doel uit. Zo wil Skyforger de eigen bevolking bewust maken van de glorieuze gebeurtenissen uit het verleden en willen ze de oude heidense en volkse gebruiken in ere herstellen. Elk nummer bevat een diepere betekenis, zoals opoffering voor hogere idealen, maar ook liefde voor de natuur. Ook moedigt Skyforger de jeugd aan om in contact te komen met patriottisme en positief nationalisme, maar wijst daarbij nadrukkelijk het nazisme af. Het bandlogo met het ‘kruis van vuur’ is ondertussen aangepast, omdat de band tegen zijn wil regelmatig in verband werd gebracht met rechtsextremisme.

Natuurlijk

Theudho, een Vlaamse heidense Metalband, stelt het Joods-christelijke systeem en het kapitalisme verantwoordelijk voor de rationalisering en individualisering van de maatschappij. Tevens zijn de twee schuldig aan de vernietiging van de natuur en de beschadiging van de mentale en fysieke gezondheid van mensen. In een interview verklaart Jurgen Suys, gitarist en oprichter van de band, dat ‘de filosofische opstand tegen deze hierboven verklaarde realiteit de terugkeer is naar waarden en normen van de prechristelijke Germaanse wereld’. Maar hoe zien die oude traditionele waarden en normen eruit? Wie de website van deze band bezoekt krijgt niet meteen een positieve indruk, want de startpagina begint met een tekst van Ragnar Redbeard (een pseudoniem waarover veel onduidelijkheid  bestaat wie daar daadwerkelijk achter zit). Belangrijker is de inhoud van Redbeards boek ‘Right is Might’. Met zijn boek verspreidt Redbeard een sociaaldarwinistische visie op het leven. In het kort komt het neer op het ‘overleven van de sterkste’ toegespitst op een menselijke samenleving. Redbeard acht ‘dood en vernietiging als een noodzakelijkheid voor de gezondheid van de wereld’ en het is volgens hem ‘even natuurlijk en waardevol als geboorte en leven’.

Ondergeschikt

Het Joods-christelijke systeem domineert de westerse kijk op leven en dood, laat Jurgen Suys in een interview weten. Theudho’s visie is gebaseerd op het heidendom. “In diverse culturen op de wereld, inclusief de prechristelijke cultuur in Europa, is het individuele leven ondergeschikt aan dat van het collectief en het voortbestaan daarvan”, verklaart de bandleider. Hier komen we op een raakvlak met extreemrechts. De uitspraak doet namelijk denken aan de term ‘Du bist nichts, dein Volk ist alles’ van de nazi’s, waar het individu opgaat in de volksgemeenschap. In hetzelfde interview met een online Metalzine stelt de vragensteller dat interesse in geschiedenis en mythologie binnen de Metalscene vaak afglijdt naar rechtsextremisme. Suys: “It’s striking that we are still defining political viewpoints by using terms that were coined in the eighteenth and nineteenth century in order to counter the economical problems of that era…. We need to look beyond such superficial notions and have the courage to challenge the dogmas of today”.  Onder het pseudoniem ‘Weissthor’, dat niet veel verschilt van het

Print van website Theudho waarop de in het artikel voorkomende tekst van Ragnar Redbeard staat

pseudoniem ‘Weisthor’ van Karl Maria Wiligut, de ‘Rasputin’ of esoterische raadgever van Heinrich Himmler, de leider van de SS, verklaart Suys in het neonazistische Metalblad ‘Pagan Krieg’ dat de huidige wereld in vuur en vlam gezet moet worden, zodat een nieuwe wereld uit de as zal herrijzen. Net als bij Skyforger, benadrukt Theudho ook dat men geen voorstander is van het Arische ideaal. Een ideale samenleving is een plattelandsgemeente van 70 tot 80 jaar geleden, ontdaan van Amerikaanse en kapitalistische waarden en normen. Ook voor ‘multicultuur’ is volgens de band geen plaats in deze gemeenschap.

Afglijden

De vragensteller van de Metalwebzine slaat de spijker op de kop wanneer die stelt dat interesse in mythologie en geschiedenis in de Metalscene maar al te vaak opschuift naar rechtsextremisme. Zo geschiedde ook bij Theudho. Jarenlang was Jurgen Suys betrokken bij de extreemrechtse heidense organisatie Vlaams Heidens Front. Een organisatie die vooral energie wilde stoppen in het volkseigen heidendom en die zich verzet tegen het ‘multiculturele experiment’. Daarnaast bestempelde de organisatie zich als ‘radicaal Vlaams nationalistisch’. Het nationalisme werd breed opgevat, zo waren er boeken te koop van de ariosoof (de extreemrechtse tegenhanger van theosofie (bepaalde mystieke leer)) Guido von List en werden SS-posters aangeboden. Ook de bassist van Theudho, Nick Krekelbergh, behoort tot de groep die is afgegleden naar extreemrechts. Krekelbergh is actief als DJ Radbod voor de nationalistische webradio Radio Rapaille en is tevens actief lid van de heidense organisatie Werkgroep Hagal.

Odalisme

Wegsnijden wat niet in het cultuurplaatje past en behouden wat eens goed was. Een nieuwe term met oude inhoud: het odalisme. In heidense kringen staat het odalisme bekend als een reactionaire en extreemrechtse stroming. Een van de vertegenwoordigers van deze stroming is de extreemrechtse heidense Werkgroep Hagal. Ook in de heidense muziekscene is deze term terug te vinden, onder andere in de geschriften van Varg Vikernes, bandleider van Burzum. In een artikel van zijn hand legt hij uit dat hij zichzelf niet als neonazi ziet, maar als odalist. “Sinds ik geen neonazi meer wil zijn, ben ik een ander begrip gaan gebruiken. Deze nieuwe term is odalisme en het vervangt alle positieve aspecten van alle andere ‘ismes’ die ik ooit heb gebruikt. Het is niet alleen een accurate term, maar ook een begrip dat door alle Europeanen gebruikt kan worden. Het meest belangrijke is dat deze term niet besmet is met een verleden. Als wij een positieve verbintenis hebben met onze cultuur, ons vaderland, bloed, ras en geloof, dan zullen wij dit niet kapot laten maken door de ziektes van de moderne samenleving.”

Geloof

Heidens geloof valt eigenlijk samen onder de verzamelterm ‘Ásatrú’ (degene die loyaal zijn aan de goden). Wie het heidendom wil omschrijven zal spoedig ervaren dat er niet een sluitende definitie is. In tegenstelling tot de kerk kent het heidendom geen autoriteit, of absolute vertegenwoordiger die bepaalt wat wel en niet tot het geloof behoort. Diverse groepen gebruiken verschillende rituele structuren (zoals hieronder beschreven) om de goden te eren. “Tooeoeoeoeooeoeot, toooeoeoeoeoeoeoeot, tooooeoeoeoeoeoeoeot”, ontwaak heidens volk. De hoorn roept u! Een toorts ontbrandt. De Goði (heidense leermeester) roept de goden aan. “By the holy gods of our folk, we kindle the fires of creation! Let fire be quickened by flame and may the sacred flame of our folk, which forever burns, radiate in Miðgarð!”. Al snel brandt het grote vuur.

Sommige aanhangers geloven in de continuïteit van het heidendom dat sinds vele duizenden jaren bestaat. Andere gelovigen leggen geen link met het verleden en zien Ásatrú als een gereconstrueerd geloof dat zijn opmars in de jaren zeventig van de vorige eeuw begon.

Opening

Ondanks de verschillende opvattingen en visies op het heidendom zijn er wel een aantal ‘richtlijnen’ opgesteld door een Amerikaanse Asatru-groep. Of alle heidenen zich aan deze regels houden is een tweede, maar het geeft soms houvast om het geloof wat richting te geven. Een van die richtlijnen is bijvoorbeeld liefde en zorg voor je gezin en altijd de moed hebben om als een wolf have en goed te verdedigen. Maar ook zorg dragen voor je vrienden is van belang. Uiteraard komen ook de termen moed, eer en trots terug. Tricky wordt het als er regels worden opgesteld die slechts voor de eigen groep bedoeld zijn. “Je eerste zorg en verantwoordelijkheid is je eigen groep mensen, maar wees oprecht en eerlijk naar anderen waar mogelijk”. Ook het houden aan wetten en regels, mits deze waardevol zijn voor je volk en gezin, worden nagestreefd. “Wees trots op jezelf, je gezin en je volk. Zij zijn de belofte voor de toekomst!”.  In Amerika zijn er groepen die niet samen goden willen aanroepen in het bijzijn van ‘anderen’. Die ‘anderen’ omschrijven ze meestal als mensen met een andere huidskleur, of met een andere seksuele voorkeur. Je kunt op je klompen aanvoelen dat de hierboven genoemde regels een opening bieden aan extreemrechtse lieden om hun heidendom op een eigen manier gestalte te geven. Ook bands zien deze opening en gebruiken het heidendom als vehikel om reactionaire of extreemrechtse ideeën te verspreiden.

Transport

“Der Hammer zerschmettert das Kreuz und Sturm weht alles Fremde hinfort. Zwei Raben kreisen um Asgard. Was geschieht an diesem Ort?” Een heidense tekst, die overigens op diverse manieren is uit te leggen, van de Duitse neonazistische Black Metalband Absurd. Meestal

Temple of Wotan is een boek uit extreemrechtse hoek. Het boek gaat over heidendom en is bedoeld voor blanke mensen

kenmerkt Nationaal-Socialistische Black Metal (NSBM) zich door een extreem antisemitisme, waarbij niet de ontkenning maar juist de verheerlijking van de holocaust een rol speelt. Daarnaast propageren dergelijke bands een openlijk racisme, waarbij men een indeling maakt naar welk ras beter is, en verheerlijken ze het nazisme. In teksten propageert men tevens het volkse denken, dat vaak in heidens jasje is verpakt. Over het algemeen keren heidense Metalbands zich af van het NSBM-concept, maar ondanks dat blijven er toch een aantal raakvlakken over. Te denken valt aan het propageren van het volkseigen heidendom en het verslaan van vreemde overheersers, zoals de joden, christenen en islamieten, om het land weer terug in eigen hand te krijgen. Daarnaast dwepen teksten van veel bands met een terugkeer naar een kleine volkse (homogene) gemeenschap, waarbij men zich afkeert van het moderne westerse leven. Het westen ziet men als een degenererende samenleving, die kapot wordt gemaakt door het Amerikanisme. Amerika staat daarbij symbool voor corruptie, vernietiging van de eigen cultuur en massa-immigratie. Bands uit dit veld prefereren hun trots op het eigen volk en zij zijn bang dat hun afkomst en cultuur door vreemde smetten kapot wordt gemaakt. Via teksten en symbolen transporteert men extreemrechtse politieke boodschappen, verpakt in heidense symboliek, om luisteraars een richting in te duwen zonder dat men expliciete teksten gebruikt. Heidendom kan daarbij prima als vehikel dienen om de boodschap ongestoord en verhuld aan de man te brengen.

John Postma

 

Il

Comments are closed.