Cultuur: Beleef de oorlog met Striider

Posted on 01 augustus 2013

“Ich will nicht klagen, ich war zufrieden, ich bin gern SS-Mann gewesen”, een zinsnede die zich herhaalt in het nummer ‘Panzers of the SS’ op het album ‘Krieg’ van de Nederlandse Martial/Industrial band Striider. De band geeft op zijn website aan dat ze geen politieke ideeën verspreidt of aanhangt. “Het is gewoon kunst”. Maar niet iedereen kan deze redenering volgen. Zo bleek dat een concert op 8 februari dit jaar in café Little Devil in Tilburg werd geannuleerd vanwege de vele negatieve reacties die het geplande optreden had losgemaakt.

Terecht of niet, het feit blijft dat Striider associaties oproept die onlosmakelijk verbonden zijn met een duistere periode in de Europese geschiedenis. Enkele voorbeelden. “Was ist unser heutiges Deutschland? Nicht wieder schön und herrlich”. Het

Afbeelding gebruikt door Striider, Zoo zingt de NSB

geluid van marcherende soldatenlaarzen neemt in volume toe, ondersteunt met dreigende en heroïsche muziek. Halverwege schreeuwt Adolf Hitler een menigte toe, afgewisseld met een speech van Joseph Goebbels, die zinspeelt op een totale oorlog. “Wollt ihr den totalen Krieg?”, waarop de menigte vol enthousiasme schreeuwt “Ja!”. Het marsritme en geluiden van inslaande bommen en ratelende machinegeweren gaan in het nummer ‘Totalen Krieg’ onverminderd door. “Je moet trots zijn op je zoon, hij heeft twee tanks kapotgeschoten” en “We zullen de stelling verdedigen tot de laatste man. We zullen terugschieten. We hebben het aan de leider gezworen”, zeggen enkele jeugdige stemmen in het nummer ‘Bis zum letzten Mann’, dat over de weerwolven van de Hitler Jugend gaat. De weerwolven waren een soort van kindsoldaten die sabotageacties uitvoerden tegen de geallieerden. Scènes uit de nazistische propaganda film ‘Triumph des Willens’, van de omstreden en overleden filmregisseuse Leni Riefenstahl, zijn te horen in verschillende andere nummers.

Hou Zee

Zware trommels dreunen een ritme, het nummer ‘Feldgrauen Ehrenkleid’ begint. Op de cadans van het gedreun volgt de elektronische ondersteuning en het geroep van een uitbundige menigte. Halverwege onderbreekt het SS-lied ‘SS marschiert im Feindesland’ het donderen van het slagwerk en het geschreeuw van de toehoorders. Na enkele coupletten vervolgt het ritme om te eindigen met een Duitse toespraak. “… de vijand wil ons met zijn propaganda iets anders laten geloven, maar deze boodschap blijkt aan dovemansoren gericht. Onze dappere soldaten houden hun stelling en wijken niet. Aan het einde zullen wij overwinnen”. Niet alleen Duitse toespraken zijn hoorbaar, ook Nederlandse. “De zevenenveertigste verjaardag van de leider der N.S.B. wordt te Utrecht onder zeer grote belangstelling gevierd. Op het veemarktterrein inspecteert Mussert 6000 W.A.-mannen en 300 leden der Nederlandsche SS”, aldus een propagandistisch NSB- journaal. Met een dreigende lage toon vervolgt de muziek met de song ‘Hou Zee!’, de fascistische strijdkreet van de NSB. Diverse delen van toespraken van Anton Mussert, leider van de Nationaal Socialistische Beweging, volgen elkaar op, gevolgd door het ‘Stormerslied’ (zie kader) van de Nationale Jeugdstorm, de jeugdbeweging van de NSB. Met de fascistische leus ‘Voor Volk en Vaderland, Hou Zee!’ eindigt het nummer.

Stormerslied

 

Op, Nederlandse Jong-ren. Weg met verdeeldheidswaan!

Treedt toe tot onze rijen en volgt de Meeuwenvaan.

Een Vaderland dat eendracht als hoogste Volksdeugd eert,

Dat zullen wij herwinnen, want Jong-Nederland marcheert.

 

Laat ons de Stormmeeuw brengen tot ver aan het Zuiderstrand,

De lang verklonken roepstem van het oude Vaderland.

Een leuze, die de Natie sinds jaren scheen verleerd,

Die zullen wij doen schallen, want Jong-Nederland marcheert.

 

Sluit uw gelederen, Stormers! Rukt vastberaden voort!

Draagt in nog koele harten de geestdrift van uw woord.

Een Volk, dat in Godsvertrouwen, zijn Land weer dient en eert.

Dat zullen wij herwinnen, want Jong-Nederland marcheert.

 

Inkleuren

Cover van het Striider-album Bunkermuziek

In het zevende nummer op Striiders laatste cd ‘Bunkermuziek’ spreekt Anton Mussert de eerste Nederlandse SS-vrijwilligers toe die op weg gaan naar het oostfront om te vechten tegen het Sovjet-leger. Het is een wrange constatering dat Striider deze laatste cd opdraagt aan alle Nederlandse slachtoffers die omgekomen zijn in de Tweede Wereldoorlog. Slachtoffers van het nazi-rijk, zoals joden, communisten, zigeuners en vele anderen, worden op een lijn gezet met de gesneuvelde zogenaamde ‘helden’ die zich vrijwillig hebben ingezet voor Adolf Hitler. Het enige bandlid van Striider is van mening dat iedereen, zoals de geallieerden, burgers of nazi’s, slachtoffer is van de Tweede Wereldoorlog. Ook het album ‘Bunkermuziek’ staat weer vol met nationaal-socialistische toespraken en geluidsfragmenten, onder andere uit de nazistische propagandaberichten van Die Deutsche Wochenschau, die de muziek inkleuren en daarmee ook de voorstellingen van de luisteraar. Niet alleen deze berichten zijn te horen, ook enkele geluidsfragmenten van het verzetsprogramma ‘De Watergeus’ van Radio Oranje, die toen uitzond vanuit Londen, worden gebruikt.

Symbolen

Naast de historische speeches gebruikt Striider ook vele visuele aspecten die afstammen uit het nazi-tijdperk, zoals de voorkant van de NSB-zangbundel ‘Zo zingt de NSB’, of het logo van het NSB-orgaan ‘Het Nederlandsch Agrarisch

Cover van de tape Berlin door Striider, met een beeldhouwwerk van Arno Breker

Front’. Enkele zelfgemaakte videoclips van Striider bevatten het aan de Tweede Wereldoorlog gelieerde symbool ‘de zwarte zon’ (ook wel het twaalfpotige hakenkruis genoemd). Dit symbool is ook terug te vinden op de achterkant van het internetalbum ‘Free Krieg Noises’, terwijl op de voorkant een afbeelding prijkt van een trommelende Hitler Jugend-jongen. Op de ultra gelimiteerde cassette ‘Berlin’ gebruikt Striider een afbeelding van het beeld ‘Der Wachter’, van de nationaal-socialistische beeldhouwer Arno Breker. In 2012 brengt het

Duitse label SkullLine Records een cd uit met drie verschillende Nederlandse Martial/Industrial-bands, waaronder Striider. Op de inlay van het album is een schimmige tekening te zien, die bij nadere bestudering een afbeelding van een S.A.-man blijkt te zijn. Een van de nummers op de cd heet ‘Red Coats and Black Shirts’, waarin Striider een toespraak van de Engelse fascist Oswald Mosley gebruikt, die uitlegt wat het inhoudt om een ‘zwarthemd’ (lees: fascist) te zijn, die streeft naar een hoger ideaal.

Slachtoffer

Het is augustus 2012. Striider verschijnt met een interview in het Italiaanse neonazistische blad ‘The Stormer’, dat vernoemd is naar de publicatie van de nationaal-socialist en propagandist van het antisemitisme Julius Streicher. In dit interview komt naar voren dat de muzikant weigert te geloven dat de geallieerden goed waren en de Duitsers slecht. Geschiedenis is in zijn visie geschreven door overwinnaars. En dat kleurt blijkbaar de geschiedenis zoals die nu is vastgelegd. Daarnaast vindt de artiest het Derde Rijk “een tijdsvak in de geschiedenis waar we van moeten leren en waar we inspiratie uit moeten halen. The American way of life loopt op zijn einde en we moeten een nieuw systeem

Screenshot van het Youtube-kanaal van Striider, The Black Order Preview met een afbeelding van de Zwarte Zon

vormen. Ik vind het erg interessant hoe Duitsland uit het as herrees na de eerste wereldoorlog, zou dat ooit nog een keer kunnen gebeuren?”, vraagt de kleinkunstenaar zich af. Het bandlogo, dat bij het interview is afgedrukt, bevat twee odalrunen, maar dat is volgens het bandlid niet door hem zelf gedaan. In een schriftelijke reactie laat hij weten dat de samensteller van het blad de runetekens er zelf bij heeft gezet. Overigens is het interview met Striider afgenomen door Tetsuo, die bandlid is van Thulesehnsucht in der Maschinenzeit (TSIDMZ), een extreemrechts Industrial/Martial-project eveneens uit Italië. TSIDMZ is voor Striider geen onbekende, want ze hebben al eerder kennis mogen maken op de verzamel-cd ‘Civis Europaeus Sum’, wat zo ongeveer betekent  ‘Europees staatsburger zijn’. Striider verschijnt met drie nummers op deze verzamelaar waaronder het nummer Nemmersdorf. In de song is een propagandatoespraak te horen uit Die Deutsche Wochenschau die de gruweldaden van het Rode Leger aankaart. Waarom wil Striider op deze manier de aandacht vestigen op die gebeurtenis? Striider: ”Deze cd zou eerst gaan over ‘friendly fire’, maar het werd toen opeens gewijzigd. Ik had voor mijzelf al bepaald dat ik grote gebeurtenissen wilde gaan gebruiken die erg veel indruk op mij hadden gemaakt. Nemmersdorf en Korsun vielen daar onder. Beide zijn slachtpartijen, voor zowel burgers als soldaten. Iedereen en alles was een slachtoffer. We moeten nooit vergeten wat er toen is gebeurd.”

 

Propaganda

Speciaal de emotionele, niet-rationele, muziek is een probaat propagandamiddel. Dat is tegenwoordig zo, maar het was

Marcherende Wehrmachtsoldaten in Parijs, afgedrukt bij het Striider-album Krieg

vroeger niet anders. Joseph Goebbels, propagandaleider van de NSDAP, maakt over dit soort muziek in 1938 een opvallende opmerking tijdens de ‘Reichsmusiktagen’ te Düsseldorf. In zijn ‘Tien grondbeginselen tot het scheppen van Duitse muziek’ schrijft hij onder punt vier het volgende: ”De muziek is het meest zintuigenrijkste van alle kunsten. Ze spreekt namelijk meer het hart en het gevoel aan dan het verstand”. In dezelfde toespraak noemt de propagandist dat het “tonen meestal doorslaggevender zijn dan de spraak van woorden”. Hoe bepaalde muziek geïnterpreteerd kan worden wordt duidelijk in het volgende voorbeeld. Op Youtube circuleert een niet officiële videoclip van TSIDMZ met als titel ‘Der Ewige Jude’. Het nummer is ook te vinden op de al eerder genoemde verzamel-cd ‘Civis Europaeus Sum’. Dreigende geluiden met een antisemitische toespraak uit een soortgelijke film roepen apocalyptische beelden op. De samensteller van de videoclip gebruikt de muziek van de song maar ondersteunt het met antisemitische beelden van joden die over de wereld heersen. Hoe de extreemrechtse muzikant het zelf heeft bedoeld blijft onduidelijk, al ligt het wel voor de hand.

 

Kritiek

Striider dweept met verschillende symboliek en kunst uit het Derde Rijk. Daarnaast gebruikt de band vele fragmenten van nationaal-socialistische propaganda en historische toespraken van onder andere Adolf Hitler en Anton Mussert. Uit alles blijkt dat de band geen distantie heeft ten aanzien van het nazi-tijdperk. Het enige bandlid van Striider begrijpt de gedachtegang, maar ontkent zelf iets van doen te hebben met neonazisme. Volgens de frontman is Striider ontstaan vanuit interesse voor muziek en geschiedenis, vooral de historie van de oorlog. Zelf brengt hij een scheiding aan tussen zijn eigen project en een neonazistische band zoals Brigade M. “Het hangt puur af van de personen die er achter zitten. Als iemand vanuit zijn politieke overtuiging een band begint, dan is dat ten opzichte van de normale standaard ‘een foute band’. Maar als het puur als een kunstvorm uitgevoerd wordt en de persoon er achter geen fascist is en geen politieke boodschap over brengt (die je ergens tot toe dwingt), dan lijkt het mij prima”, aldus de frontman. Maar hoe moeten luisteraars weten of de kunstenaar wel of geen fascist of rechtsextremist is. Zij hebben slechts de muziek en de visuele waarneming van Striider die hen de wereld van het nationaal-socialisme laat beleven. Daarbij komt dat een boodschap overbrengen niet gepaard hoeft te gaan met dwingelandij. Een prangende vraag die rijst is: wanneer draag je wel of geen politieke boodschap uit? Is bijvoorbeeld de al eerder genoemde politieke toespraak van Oswald Mosley in het nummer ‘Red Coats and Black Shirts’ een boodschap of valt dit onder kunst? Door de afwezige distantie en onduidelijkheid over de context kan het op vele manieren geïnterpreteerd en gebruikt worden. Het ligt er dan maar net aan welk medium of publiek je voor je hebt. Is het een regionale krant dan scharen we het onder de noemer van kunst. Mocht het een neonazistisch blad zijn dan heet het propaganda. Een artiest zoals Striider die zich openlijk op deze manier ‘uitspreekt’, moet ermee leren leven dat anderen daar aanstoot aan kunnen geven en dat er dus kritiek geuit kan worden die niet altijd in goede aarde valt.

John Postma (gepubliceerd in Alert! 1-2013)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Comments are closed.