Omgevallen boekenkast

Posted on 28 december 2016

De laatste tijd is er veel te doen over Vladimir Poetins vervolging van politieke tegenstanders. Onlangs kwam er twee Engelstalige boeken uit over Poetins Rusland. ‘The Quest for an Ideal Youth in Russia, Back to Our Future! History, Modernity and Patriotism according to Nashi’ door Ivo Mijnssen (zie www.ibidem-verlag.de, ) the_quest_for_an_ideal_youth_in_putin_russia_back_to_our_future_history_modernity_and_patriotism_according_to_nashi_200_by_ivo_3838265785gaat over de zogenaamde democratische, antifascistische jongerenbeweging Nashi. Door Poetin opgericht om zijn denkbeelden over nationale identiteit bij a-politieke jongeren salonfahig te maken, met de nadruk op een sterke staat, economische kracht en ‘Russische eenheid’ tegen binnenlandse en buitenlandse vijanden. En een geïdealiseerd verhaal over Rusland ‘Great Patriotic War’ tegen Nazi-Duitsland van 1941-1945. Het lukte Nashi om een grote groep jonge Russen te mobiliseren met een mix van emotionele oproepen en handig gebruik van politieke symbolen. De tweedelige studie belicht onder andere de oprichting van Nashi in 2005, de rol van de beweging in het conflict met Estland over de verwijdering van het beeld van de ‘Bronzen Soldaat’ en de organisatie van het International Youth Forum in de zomer van 2010. Een ander Engelstalig) boek is van Marcel van Herpen ‘Putinism. The slow rise of a radical right regime in Russia’, uitgegeven door Palgrave Macmillan (www.palgrave.com). De auteur vergelijkt gedetailleerd de vele en vaak verrassende overeenkomsten tussen Poetins’ regime en dat van de Weimar Republiek en Mussolini’s Italie. Samen met gelijkenissen met het Bonapartisme van Napoleon en het post-moderne populisme van Silvio Berlusconi, komt de auteur tot een hybride systeem dat hij labelt als ‘Fascism-Lite’, met een sterke kern van ultranationalisme, militarisme en neo-imperialisme.

 

 

In Duitsland kwamen wederom een aantal boeken uit die verband houden met de neonazistische terreurorganisatie NSU, tegen wiens overgebleven lid en ondersteuners op dit moment een rechtszaak loopt. De NSU kon 13 jaar lang ongestoord haar gang gaan en vermoordde negen migranten en een agente, pleegde bomaanslagen (waaronder een spijkerbom in Keulen) en beroofde talloze banken om hun operaties te bekostigen (zie www.alertmagazine.nl/?p=883). nsu-koplex-400x400Wolf Wetzel stelt in zijn boek ‘Der NSU-VS-Komplex’ (uitgegeven door www.unrast-verlag.de, 12 euro) de vraag waar de NSU begint en waar de staat ophoudt. Negen keer rechercheerde de politie in het ‘buitenlandse milieu’, daarmee de slachtoffers verdacht makend. Toen bekend werd dat het dezelfde terreurcel was geweest, werden er in alle geledingen van politie en inlichtingendiensten blunder op fout gestapeld: bewijzen verdwenen, rapporten achtergehouden, stukken door de papiervernietiger gehaald… Wetzel gaat in zijn onderzoek op zoek naar wat de inlichtingendiensten kostte wat kost verborgen willen houden. Sabine Rennefanz groeide net als de NSU’ers op in de toenmalige DDR en gaat in haar boekeisenkinder ‘Eisenkinder, Die Stille Wut der Wendegeneratipon’ (uitgegeven door luchterhand-literaturverlag.de, 19,50) op zoektocht naar hoe het kan dat jongeren uit hetzelfde milieu zo verschillend terecht kunnen komen. Hoewel, Rennefanz kwam terecht in een radicale christelijke sekte, vlak nadat de muur viel. De vader van Semiya Simsek, Enver, was het eerste slachtoffer van de NSU: op 9 september 2000 werd Enver Simsek, die een bloemengroothandel in Nurnberg runde, met acht schoten om het leven gebracht. Zijn dochter was toentertijd 14 jaar oud en heeft nu een boek ‘Schmerzliche Heimat’ schmerzliche-heimatover de gevolgen van de moord op haar vader op haar familie, die jarenlang in het verdachtenbankje zat, geschreven. Zij schetst hoe haar familie bijna uit elkaar viel, over de politie-onderzoeken en kreeg uiteindelijk inzage in alle dossiers. Uitgegeven door Rowohlt, Berlijn. (21,50 euro). Voor de echte diehards is er dan nog het gebundelde onderzoek (net iets dikker dan een telefoonboek) van de onderzoekscommissie van het Duitse parlement: verslagen, inclusief talloze voetnoten, van alle hoorzittingen die gedurende 16 maanden over alle openstaande vragen en fouten van de inlichtingendiensten gehouden zijn. Zie www.betrifft-gesetze.de Overigens houden onze collega’s van Apabiz uit Berlijn via Twitter en een watchblog de (rechts)-zaken goed in de gaten. Tot slot, en dan laten we de NSU achter ons, het boek rechten-terror-in-deutschland‘Rechten Terror in Deutschland, Eine Geschichte der Gewalt’ door Olaf Sundermeyer (www.chbeck.de, 16,95). Hij laat indringend zien hoezeer extreemrechts geweld in Duitsland aanwezig is, van de aanslagen op het oktoberfeest in Munchen in 1980, via de pogroms in Rostock en Hoyerswerda en de aanslagen in Molln en Solingen tot aan de aanslagen van de NSU. Maar ook alles wat daartussen inzit: het alledaagse geweld tegen andersdenkenden, daklozen, Roma en Sinti, kortom iedereen die niet in het volkse ideaalbeeld van de neonazi’s past.

 

 

 

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in Buiten de Orde nr 1, 2014, jaargang 24

Comments are closed.