Dictator Franco verdient geen lof

Posted on 10 november 2017

Als kind herinner ik me nog dat mijn geschiedenisleraar een cartoon liet zien waarop Adolf Hitler, Benito Mussolini en Francisco Franco stonden afgebeeld. Adolf en Benito waren goede maatjes maar Francisco stond als eenling buiten het groepje. Hij mocht niet echt mee doen met de as van het kwaad. Hetzelfde idee doemt op als je de teksten van extreemrechtse muziekgroepen bekijkt waarin de ‘helden’ van het Derde Rijk en het fascisme worden bezongen, terwijl de generaal die Spanje ‘heeft bevrijd van de communisten’ nauwelijks aandacht krijgt.

 

“Der Propeller dreht sich, die Maschine bewegt sich, Der Vogel steigt in den Himmel hinauf! Legion Condor, Legion, Du bist noch nicht verloren! Heldenhafter Kampf, heldenhafter Widerstand, Heldenhafte Söhne, gezeugt in diesem, unserem Land!” Het zijn enkele tekstregels uit het lied ‘Legion Condor’ van de Duitse neonazi-band Nahkampf. Legion Condor was een Duitse legereenheid die door Hitler werd aangestuurd om generaal Franco te helpen in zijn strijd tegen de Spaanse republiek. Naast de Duitsers vochten er ook Italiaanse fascisten mee onder de gemeenschappelijke vlag van ‘strijd tegen het bolsjewisme’. Voor Hitler was het een experiment om zijn nieuw oorlogsmateriaal te testen, in het bijzonder dat van de luchtmacht. Bekend werd het bombardement op de Spaanse stad Guernica op 26 april 1937, waar Pablo Picasso een gelijknamig schilderij over heeft gemaakt.

 

Zwijgen

 

Het lied van Nahkampf bezingt in feite de ‘heldendaden’ van de nazi’s en rept met geen woord over Franco en zijn fascistische aanhangers. Ook de cd ‘Legion Condor’ van Nahkampf staat in het teken van de ‘heldhaftige’ Duitse soldaten. Op de voorkant prijkt een afbeelding van een gedenksteen waarop geschreven staat:”Hier ruhen Deutsche Flieger, gefallen im Kämpfe fuer ein freies Spanien”. Andere extreemrechtse bands doen niet anders, zoals de Duitse muziekgroep Eiserne Garde. In het nummer ‘Legion Condor’ drukt de band het als volgt uit:”Wir flogen jenseits der Grenzen mit Bomben gegen den Feind, hoch über der spanischen Erde mit den Fliegern Italiens vereint.” Eiserne Garde noemt nog wel Italië als bondgenoot, maar zwijgt verder over Francisco Franco.

 

Fascist

 

Een persoon die wel zijn sporen in extreemrechtse kringen heeft nagelaten is de Spaanse fascist Jose Antonio Primo de Rivera. In de brochure ‘Fortaste of a new dawn, five harbringers of the National Revolution’, uitgegeven door de Engelse uitgeverij ‘Rising Press’, is aandacht besteed aan zijn achtergronden en zijn Falange-partij (Falange Española). Falangisten, zoals de aanhangers van deze partij werden genoemd, streefden naar een corporatistische staat met nationale eenheid waarbij racisme als verdelende factor werd afgewezen. De partij kwam voort uit twee kleine fascistische partijen en werd in 1933 opgericht en geleid door José Antonio Primo de Rivera. Vanwege financiële nood fuseerde de Falange in 1934 met de Juntas de Ofensiva Nacional Sindicalista en werd voortaan Falange Española de las Juntas Ofensiva de Nacional Sindicalista genoemd. Deze nieuwe groep was sterk gericht op het Italiaanse fascisme. In 2013 verschijnt er bij de extreemrechtse en op nationaal-anarchistische geschoeide uitgeverij Black Front Press het boek ‘Jose Antonio Primo de Rivera, The Spanish Contribution to Political Thought’. Het boek bevat Primo de Rivera’s politieke ideeën en idealen over economie, patriottisme, revolutie en staat.

 

Gevestigd

 

Net zoals bij andere fascistische organisaties was de liedcultuur een belangrijke bindende factor. Primo de Rivera was zich hiervan bewust en schreef in 1935 het lied ‘Cara al sol’ en dat is sindsdien het lijflied van de Falangisten geworden. Of Primo de Rivera het lied daadwerkelijk heeft geschreven blijft onzeker, volgens sommige bronnen wel, andere betwijfelen het. Binnen extreemrechtse kringen is het lied nog steeds populair, zo werd het onder andere gebruikt door de Duitse muziekgroep Jungsturm. Argentum, een Argentijnse extreemrechtse Industrial-band, verheerlijkt de fascistische leider in het nummer ‘Jose Antonio’ en een tekstcitaat van hem is te vinden op de verzamel-cd ‘Rock Against Demokratur!’. Deze laatste cd staat vol met antidemocratische, neonazistische en antisemitische muziekgroepen. Primo de Rivera heeft zich als naam in de extreemrechtse scene gevestigd, terwijl het muisstil blijft rondom dictator Franco.

 

Militant katholiek

 

Ook wordt de generaal niet genoemd wanneer het gaat om de in Spanje gestorven Belg Léon Degrelle. Deze voormalige SS-man stierf in 1994 en bleef tot aan zijn dood trouw aan het nationaal-socialisme. Degrelle werd geboren in 1906 in België en groeide op in een rooms-katholiek gezin. Hij werkte voor een kleine katholieke uitgeverij Christus Rex, die onder andere het blad Rex uitgaf. In 1934 richtte Degrelle zijn eigen uitgeverij Les Éditions de Rex op en streefde naar een militanter katholicisme met nationalistische trekjes. Met geestverwanten werd hij in 1936 oprichter van Rex, een naar autoritaire en fascisme neigende organisatie. Rex ageerde tegen de invloed van de grote bedrijven op de politiek, maar ook tegen het partijenstelsel en de corruptie. Hij dweepte openlijk met het fascisme in Italië en beschouwde Mussolini als een voorbeeld.

 

Populair

 

In 1941 richtte de Belg Légion Wallonie op dat pas in 1943 onder de Waffen SS werd geplaatst. Voor al zijn militaire operaties onder Duits bewind kreeg hij diverse militaire onderscheidingen die soms persoonlijk door Adolf Hitler werden uitgereikt. Na het einde van de oorlog wist hij via Noorwegen naar Spanje te vluchten, waar hij onder Franco gedurende een halve eeuw gastvrijheid genoot. Met behulp van zijn geloofsgenoten van de Falange kreeg hij in 1954 zijn nieuwe Spaanse identiteit: José León Ramírez Reina. In België werd Degrelle bij verstek veroordeeld tot de doodstraf. Het enige wat hij aan de oorlog betreurde was dat de nazi’s de oorlog niet gewonnen hadden. Een dergelijk bevlogen leven is natuurlijk de kroon op het werk van de nationaal-socialisten en daarom wordt hij door diverse extreemrechtse muziekgroepen geprezen en bejubeld.

 

Wannabee

 

Waarom worden de hierboven beschreven organisaties en personen wel bejubeld en generaal Francisco Franco niet? Een mogelijke reden hiervoor is dat Franco wel sympathie had voor Benito Mussolini en Adolf Hitler, maar wilde zich niet met deze twee op een lijn stellen. Tijdens de eindfase van de Tweede Wereldoorlog distantieerde Franco zich zelfs van de as van het kwaad. Franco’s militaire dictatuur steunde op het leger, de katholieke kerk, de monarchisten en de fascistische Falange-beweging. Hij zorgde ervoor om al deze groepen tevreden te houden. Daarnaast was Franco in eerste plaats militair. Zijn politieke ideeën kwamen niet veel verder dan herstel van de openbare orde en het bewaken van de eenheid van Spanje. Overigens had Franco wel een aversie tegen het liberalisme, dat hij beschouwde als een voorbode van het communisme. Het meest kenmerkende aan Franco’s bewind was zijn gebrek aan een vastomlijnde doctrine en zo kon hij het elke keer weer aanpassen aan de eisen van de tijd. Kortom de dictator was een draaikont zonder politieke visie. Een wannabee fascist waar je als rechtsextremist niet trots op kan zijn. De al eerder aangehaalde cartoon van de geschiedenisles herhaalt zich, met het verschil dat Jose Antonio Primo de Rivera en Léon Degrelle nu de helden van extreemrechts zijn en waar generaal Franco wederom buiten de boot valt.

 

 

Dit artikel verscheen eerder in Buiten de Orde #2, 2016

Comments are closed.