“Geen tiende slachtoffer!”

Posted on 07 oktober 2012

Het duurde een paar dagen voordat de Nederlandse media doorhadden dat er het begin van een neonazistisch terreurwerk in Duitsland werd blootgelegd in november vorig jaar. Daarna werd er volop bericht over de serie moorden die door dit ondergrondse netwerk ‘Nationalsozialistischer Untergrund’ tussen september 2000 en april 2007 werd gepleegd. Over de enorme impact op de Duitse samenleving en de pijnlijke vooroordelen die werden blootgelegd en het beeld van langs elkaar heen levende gemeenschappen, is de Nederlandse media echter niet meer geïnteresseerd. Maar eerst even terug naar vrijdag 4 november 2011.

April 2010

Uwe Böhnhardt (34) en Uwe Mundlos (38) fietsen in het stadje Eisenach ’s ochtends van hun camper naar een Sparkasse-filiaal, plegen een overval en maken 71.915 euro buit en rijden terug naar hun geparkeerde camper. Zij hadden die echter dubbel geparkeerd op een plek waar een gepensioneerde man meestal zijn auto neerzette en die had geïrriteerd de politie gebeld. Als er uiteindelijk agenten arriveren, die al op zoek waren naar de daders van de overval, onder andere met een helikopter, klinken er schoten uit de camper en vliegt deze in brand. Mundlos zou eerst Böhnhardt hebben gedood, de boel hebben aangestoken en daarna zichzelf hebben aangebracht. Een van de wapens die in de camper wordt gevonden is het dienstpistool van een in 2007 vermoorde politieagente. Alarmbellen gaan af bij alle politiediensten. Dan, drie uur na het gebeuren in Eisenach gaat 120 kilometer verderop in Zwickau een huurhuis in vlammen op. Bewoonster Beate Zschäpe leefde met Böhnhardt en Mundlos samen en geeft zichzelf vier dagen na hun dood bij de politie aan. Doordat niet alles in het huis door de brand wordt vernietigd wordt er een flinke wapenvoorraad gevonden en ook een DVD, waarop de NSU’ers trots bekennen negen allochtonen te hebben vermoord.

De video op de DVD is bizar, wreed en triomfantelijk. In een bewerkt tekenfilmpje van de Pink Panther, met de bekende muziek, verschijnt eerst de tekst “De Nationalsozialistische Untergrund is een netwerk van kameraden onder het motto ‘Geen woorden maar daden’. Zolang er geen wezenlijke veranderingen in de politiek, media en vrijheid van meningsuiting plaatsvinden, zullen de acties verdergaan.” Dan komt de Pink Panther in beeld, die met zijn karakteristieke loopje over straat wandelt. De voice-over meldt dat de Pink Panther weer eens werkeloos is. Dan ziet hij plots een bord op straat staan met een oproep: “Sta voor je volk. Sta voor je land. Ondersteun de NSU”. De Pink Panther denkt, waarom niet, ik heb nu toch niets te doen en is het mijn burgerplicht. Hij salueert, gaat naar huis om uit te rusten en gaat ’s nachts op pad als politieke soldaat van de NSU. Hij blaast een kleine supermarkt op, waarna er fragmenten van de Duitse tv doorheen worden gemixt, met beelden van de echte aanslag. Beelden van de inzet van de brandweer. De tekst ‘slachtoffer wordt in kunstmatige coma gehouden’. Er lopen agenten door het beeld. De hand van de Pink Panther verschijnt en die schiet een agent in het hoofd. En dan gaat het weer terug naar de tekenfilm. En zo gaat het maar door. De Pink Panther toont als geheim agent een kaart van Duitsland met de steden waar de NSU haar aanslagen pleegde (‘Deutschlandtour’) en laat deze volgen door allerlei krantenknipsels met koppen als ‘Raadselachtige moorden’, ‘Hetzelfde moordwapen’, ‘Moord naast politiebureau’, ‘Angst voor de seriemoordenaar’ en politieberichten over de beloningen die worden uitgeloofd voor tips over de moorden of de verblijfplaatsen van (de verkeerde) verdachten. Op ieder beeld staat rechtsonder een foto van het slachtoffer. Dan ligt de Pink Panther in zijn bed te dromen. Er verschijnen beelden van een aflevering van een Duitse misdaadserie, waarin een van de moorden van de NSU, op een Turkse bloemist, als onderwerp werd gebruikt. Als de agenten het lijk vinden verschijnt er direct het woord ‘vervalsing’ en laat de NSU haar eigen foto van de moord in beeld verschijnen, met de tekst ‘origineel’. En zo brengen ze alle moorden in beeld en ook de aanslag met de spijkerbom in Keulen wordt, door onder andere close-ups van de verwrongen spijkers na de aanslag, beschreven. Na een dik kwartier eindigt de videoclip met een afbeelding van het moordwapen tegen een achtergrond van foto’s van de herdenkingsdienst voor de vermoorde politie-agente uit 2007. Voordat Zschäpe zich op 8 november bij de politie meldt, heeft ze kopieën van de DVD naar verschillende adressen gestuurd.

Hoe is het mogelijk dat deze serie moorden en aanslagen zolang buiten beeld van de opsporingsdiensten bleef? En dat al die bankovervallen onopgelost bleven? Wat betreft het eerste: er werd vanuit de overheid en politie stelselmatig ontkent dat de moorden en aanslagen een racistische achtergrond zouden hebben. Sterker: de slachtoffers en hun familie werden zelf tot dader gemaakt en er wordt vooral in die kringen gerechercheerd. Het zou eerwraak betreffen, of afrekeningen in het criminele (Turkse) milieu. En de geheime diensten? Die bleken hun vizier meer te richten op antifascistische en radicaal-linkse structuren en verwaarloosden hun informanten binnen extreemrechts. Terwijl nota bene onder de ogen van geheim agent Tino Brandt de neonazi-structuren in Thüringen worden opgebouwd, waarin de drie latere hoofdpersonen van de NSU tot hun acties werden aangezet c.q. geïnspireerd. En, met het geld dat de inlichtingendiensten hun informanten, tipgevers en agenten binnen de sien zelf betaalden werden de neonazi-structuren verstevigd en uitgebouwd.

Daarnaast is stelselmatig door de overheidsexperts op het gebied van extreemrechts ontkent dat er zoiets bestaat als ‘extreemrechtse terreurstructuren’. Ondanks onderzoek en publicatie van antifascistische tijdschriften en het regelmatig oprollen van wapenopslagplaatsen bij extreemrechts, bleef de Duitse overheid bij het mantra bij extreemrechtse geweld dat het ‘eenlingen’ betrof of ‘dronken skinheads’.

De reconstructie van de eerste jaren van het NSU-trio is ook typerend voor het optreden van de Duitse justitie. In april 1996 vindt de politie een pop met daarop Davidsterren en het woord ‘Jood’ aan een brug in Jena. Aan de pop zitten explosieven vast, die bij verwijdering van de pop tot ontploffing zouden moeten komen. En bij de schouwburg in Jena wordt op 2 september 1997 een rode koffer met een zwart hakenkruis gevonden. Inhoud: een metalen pijpbom met 10 gram TNT. In december van datzelfde jaar wordt er een soortgelijke koffer aangetroffen. Op 26 januari 1998 doorzoekt de politie in Jena de woning van Böhnhardt en Zschäpe en de garage die ze samen met Mundlos huren. Dat de drie actief zijn in de neonazi-groepen ‘Kameradschaft Jena’ en de ‘Thuringer Heimatschutz’ is dan bij de politie inmiddels bekend. In de garage worden 4 pijpbommen met 1.4 kilo TNT gevonden en een hoop nazi-propagandamateriaal. Toch worden de verdachten niet opgepakt, sterker nog, tijdens de huiszoeking smeert Böhnhardt hem. Twee dagen na de doorzoekingen worden dan arrestatiebevelen uitgevaardigd, maar dan zijn de drie al ondergronds gegaan.

De politie wist alles van de drie: woningen, vrienden, ze hadden foto’s, vingerafdrukken, voorbeelden van hun handschrift, DNA-sporen en toch zijn ze 13 jaar lang onder de radar gebleven. Ook met behulp van het internationale netwerk van bijvoorbeeld Blood & Honour. De drie verbleven waarschijnlijk ook in België, Bulgarije, Zwitserland, Zuid-Afrika en Hongarije, al moet dat nog verder onderzocht worden. Ook Nederlandse neonazi’s, zoals Constant Kusters en Timo Mudde, zijn niet onbekend met de neonazi-structuren in Jena: zo traden zij bijvoorbeeld op tijdens het jaarlijkse Fest der Völker. Kusters en het NVU-netwerk hebben overigens al eerder voortvluchtige Duitse neonazi’s aan onderdak in Nederland geholpen (zie Alert! nr 2 2001).

Hoe nu verder? Het is, in de maanden na 4 november 2011, gebleken dat antifascistische onderzoeksstructuren onmisbaar zijn. In de massale berichtgeving bleek het grootste deel van de informatie over neonazi-structuren van antifascistische groepen afkomstig. Zij bundelden dan ook hun krachten en riepen onder andere op tot afschaffing van de inlichtingendiensten en hun geheim agenten en tot een buiten-parlementaire onderzoekscommissie naar het functioneren van inlichtingendiensten en de totale reconstructie van de NSU-terreurcampagne en hun netwerk (1). Tegelijk wordt door politici en allerlei organisaties, naast media, een beroep op de expertise, de kennis en de archieven van deze antifascistische organisaties gedaan, zonder dat daar enige subsidie voor wordt vrijgemaakt of (structurele) vergoeding tegenover staat. De antifascistische organisaties willen uiteraard hun politieke onafhankelijkheid bewaren, maar dat betekent dat als zij hun werk willen blijven doen, zij het moeten hebben van donaties van sympathisanten. Vooral de Berlijnse organisatie Apabiz, als belangrijkste aanspreekpunt en coördinator van het onderzoek, heeft geld nodig. *

Redactie Alert!

* Donaties aan Apabiz kunnen gestort worden op ING 6896749 Alert, Utrecht o.v.v. Apabiz. Wij zorgen dan dat het geld bij hen terechtkomt. Voor de watchblog over de NSU, zie nsu-watch.apabiz.de

(1)Er zijn inmiddels een aantal neonazi’s opgepakt die hand- en spandiensten hebben verricht voor de NSU. Van de totale buit (€ 710.000 is het vrijwel onmogelijk om 13 jaar lang voor drie mensen illegaal ondergedoken te blijven). Holger Gerlach. Zou tickets en woningen ter beschikking hebben gesteld. André Eminger. Zou een woning in Chemnitz hebben gehuurd voor hen en de DVD hebben samengesteld. Ralf Wohlleben. Verdacht van hulp bij zes moorden en bij hun onderduik en hen hebben ondersteund met geld en een wapen en munitie hebben gegeven. Matthias Dienelt. Zou in 2001 en in 2008 in Zwickau woningen voor de drie hebben gehuurd. Mandy Struck en Max-Florian B. zouden ook woningen beschikbaar hebben gesteld en wellicht papieren hebben vervalst. Thomas Gerlach zou ook banden met de NSU hebben. Carsten Schultze. Verdacht van hulp bij zes moorden en een poging tot moord. Bij het ter perse gaan van deze editie van Alert! werd er bekend dat er nog twee arrestaties hebben plaatsgevonden: De broers Gunter en Armin F. zouden, in samenwerking met Mandy Struck woningen en tickets beschikbaar hebben gesteld. Verder werd er bekend dat de recherche onderzoekt of een moordaanslag in 2003 op een pension in Duisburg iets met de NSU te maken heeft.

Activiteiten van de NSU (zover nu bekend)

1999
06.10 Chemnitz: Bankoverval
27.10 Chemnitz: Bankoverval

2000
30.09 Chemnitz: Bankoverval

200
19.01 Keulen: Een Duitser van Iraanse afkomst raakt bij een bomaanslag zwaar gewond
09.09 Nürnberg: De Turkse bloemenhandelaar Enver Simsek (38) wordt door acht kogels uit twee pistolen neergeschoten en overlijdt enige tijd later
13.06 Nürnberg: Abdurrahim Özüdogru wordt doodgeschoten aangetroffen
27.06 Hamburg: De groenteman Süleyman Tasköprü (31) wordt met twee schoten in het hoofd vermoord
05.07 Zwickau: Bankoverval
29.08 München: Habil Kiliç (38) wordt in zijn winkel door twee schoten gedood

2002
25.09 Zwickau: Bankoverval

2003
23.09 Chemnitz: Bankoverval

2004
25.02 Rostock: In een Kebabtentje wordt Mehmet Turgut (25) door drie schoten om het leven gebracht
14.05 Chemnitz: Bankoverval
18.05 Chemnitz: Bankoverval
09.06 Keulen: In de Kolbstraat ontploft een spijkerbom, waarbij 22 mensen gewond raken, waaronder enkele ernstig

2005
09.06 Nürnberg: Ismail Yasar wordt dood aangetroffen in zijn Doner Kebab-kraam
15.06 München: Theodorus Boulgarides (41) wordt in zijn winkel doodgeschoten
22.11 Chemnitz: Bankoverval

2006
04.04 Dortmund: Mehmet Kubasik (39) wordt in zijn winkel door meerdere schoten om het leven gebracht
06.04 Kassel: Door twee schoten in het hoofd wordt Halit Yozgat in zijn interneetcafé vermoord
05.10 Zwickau: Bankoverval
07.11 Stralsund: Bankoverval

2007
18.01 Stralsund: Bankoverval
25.04 Heilbronn: Politie-agente Michèle Kiesewetter wordt door een schot in het hoofd vermoord, een collega-agent raakt zwaargewond

2011
07.09 Arnstadt: Bankoverval
04.11 Eisenach: Bankoverval

Bij de kaart:
Zwarte punt: Slachtoffer moordaanslagen
Grijze punt: Bomaanslagen
Witte punt: Bankovervallen
Figuurtje: Vermoedelijke ondersteuners van de NSU

 

 

Comments are closed.